ΛΑΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΝΕΑ... ΠΡΟΔΟΤΕΣ ΔΕΝ
ΤΕΛΕΙΩΣΑΜΕ ΤΟ ΣΑΡΑΝΤΑ ΕΝΝΕΑ...!!! Πυρσός Γ΄ (24-30 Αυγούστου): Η τρίτη
και τελική φάση π...
ΛΑΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΝΕΑ... ΠΡΟΔΟΤΕΣ ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΣΑΜΕ ΤΟ ΣΑΡΑΝΤΑ ΕΝΝΕΑ...!!!
Πυρσός
Γ΄ (24-30 Αυγούστου): Η τρίτη και τελική φάση προέβλεπε αποφασιστική
ενέργεια στην περιοχή του όρους Γράμμου, με σκοπό την κατάληψή της και
την εξόντωση ή αιχμαλωσία των δυνάμεων του ΔΣΕ, καθώς και την απόφραξη
των αλβανικών συνόρων, για να μην υπάρχει καμία διέξοδος στις δυνάμεις
του ΔΣΕ.
Μετά
την επιτυχία της προηγούμενης επιχείρησης Πύραυλος, οι δυνάμεις του ΔΣΕ
στην κεντρική Ελλάδα νικήθηκαν και μόνο ο Γράμμος και το Βίτσι στη
βορειοδυτική Ελλάδα παρέμειναν υπό τον έλεγχό τους.
Το
βράδυ της 25ης Αυγούστου, βάσει του σχεδίου, άρχισε η επίθεση. Στον
τομέα της ΙΧ Μεραρχίας (βόρειος τομέας) εξόρμησαν η 42η και 43η
Ταξιαρχίες. Η επίθεση αιφνιδίασε τους αμυνόμενους, οι οποίοι συνήλθαν
όμως σταδιακά και προέβαλαν ισχυρή αντίσταση, όχι τόσο ισχυρή όμως για
να αποτρέψουν τη λήψη επαφής με την αμυντική τοποθεσία Κόντρα Πολιάγκα –
Ψωριάρικα.
Με το πρώτο φως τα τμήματα υποστηρίχτηκαν από το Πυροβολικό και την
Αεροπορία και έτσι στις 05.40 έπεσε η Κόντρα Πολιάγκα (42η Ταξιαρχία)
και στις 09.50 τα Ψωριάρικα (43η Ταξιαρχία). Η 42η Ταξιαρχία συνέχισε
την ταχεία προέλασή της, κατά μήκος των συνόρων, καταλαμβάνοντας τα
Καλύβια Κατσάρα, παρά τα δραστικά πυρά των Αλβανών εναντίον των Ελλήνων
στρατιωτών.
Στον τομέα της Ι Μεραρχίας η επίθεση επίσης
εξελίχθηκε βάσει του σχεδίου. Κατά τη διάρκεια της νύκτας η 52η
Ταξιαρχία προωθήθηκε σε βάθος, ανοίγοντας δρόμο στα ναρκοπέδια και τα
συρματοπλέγματα του εχθρού με τορπίλες Μπάγκαλορ. Με το πρώτο φως η
επίθεση συνεχίστηκε και μέχρι τις 12.15 το τρομερό Τσάρνο είχε πέσει,
κατόπιν σφοδρού αγώνα της 52ης Ταξιαρχίας. Το 595 Τάγμα Πεζικού (ΤΠ)
είχε την τιμή να ολοκληρώσει την κατάληψη του Τσάρνο και να εδραιωθεί σε
αυτό.
Η επιτυχία αυτή αποτέλεσε και τον προάγγελο της οριστικής
νίκης, αφού το Τσάρνο ήταν πραγματικά το κλειδί του βορείου Γράμμου.
Σημαντική ήταν η υποστήριξη της Αεροπορίας στην επιτυχία αυτή, αφού τα
για πρώτη φορά χρησιμοποιούμενα βομβαρδιστικά κάθετης εφόρμησης
Helldiver, άλλαξαν κυριολεκτικά το τοπίο στο Τσάρνο. Στον ίδιο τομέα οι
Καταδρομείς προωθήθηκαν στο Τσάρνο, έτοιμοι να ξεκινήσουν την καταδίωξη
των ηττημένων.
Στον τομέα της ΧV Μεραρχίας τα τμήματα επίσης
εξόρμησαν βάσει του σχεδίου και αφού ανέτρεψαν μικροαντιστάσεις,
παρακάμπτοντας άλλες, έλαβαν μέχρις τις 03.00 τα ξημερώματα στενή επαφή
με την κύρια εχθρική αμυντική τοποθεσία. Η 45η Ταξιαρχία υποχρεώθηκε να
σταματήσει ενώπιον της ισχυρής αντίδρασης των αντιπάλων. Η 61η Ταξιαρχία
όμως διείσδυσε στην εχθρική τοποθεσία, αλλά υποχρεώθηκε να σταματήσει,
δεχόμενη το βάρος συγκεντρωτικών εχθρικών αντεπιθέσεων.
Παρόμοια
εξελίχθηκε και η επίθεση της 73ης Ταξιαρχίας, η οποία κατέλαβε την
Καρυά, αλλά σταμάτησε προ της Γκορίτσας. Ο Τσακαλώτος, βλέποντας την
επίθεση να αποτυγχάνει στον τομέα αυτό, αποφάσισε να την σταματήσει και
μάλιστα διέταξε την 61η Ταξιαρχία της ΧV Μεραρχίας να ενισχύσει την ΙΧ
της οποία η επιθετική ενέργεια εξελισσόταν με λαμπρά αποτελέσματα.
Η
77η Ταξιαρχία επιτέθηκε επί περιορισμένου μετώπου και κατάφερε, μετά
από σκληρό αγώνα να καταλάβει το Χωριό Χρυσή, αγκιστρώνοντας δυνάμεις
του ΔΣΕ. Η VIII Μεραρχία επίσης επιτέθηκε με την 75η Ταξιαρχία προς
Κάμενικ, φτάνοντας σε απόσταση 50 μ. από την κορυφή. Η 74η και η 75η
Ταξιαρχίες επιτέθηκαν επίσης και ανέτρεψαν την πρώτη γραμμή ανάσχαισης
του εχθρού.
Την επομένη η επίθεση συνεχίστηκε. Η ΙΧ Μεραρχία
ρίχνοντας στη μάχη και την εφεδρική της 41η Ταξιαρχία συνέχισε την
επίθεση και κατέλαβε τα Καλύβια Κατσάρα. Η Ι Μεραρχία, σε συνεργασία με
τους Καταδρομείς, κατέλαβε και το ύψωμα Παπούλη. Η ΧV Mεραρχία απλώς
απασχόλησε τον αντίπαλο, όπως και η VIII Mεραρχία, καθηλώνοντας
σημαντικές δυνάμεις του ΔΣΕ. Άλλωστε ο Τσακαλώτος είχε ήδη αποφασίσει να
ρίξει το βάρος του στον βόρειο τομέα, εκμεταλλευόμενος την αρχική
επιτυχία της ΙΧ Μεραρχίας.
Έτσι την επομένη η ΙΧ Μεραρχία
συνέχισε την κίνησή της προς Πόρτα Οσμάν, κινούμενη ουσιαστικά στα νώτα
της εχθρικής τοποθεσίας, μεταξύ Αλβανών και τμημάτων του ΔΣΕ. Ο ελιγμός
αυτός απέδωσε και ο ΔΣΕ χαλάρωσε την αμυντική του προσπάθεια στο
κεντρικό και νότιο μέτωπο, προσπαθώντας κρατήσει την υπό κατάρρευση
βόρεια πτέρυγά του.
Ελάχιστα όμως κατόρθωσε αφού στις 28
Αυγούστου, η μεν ΙΧ Μεραρχία κατέλαβε την κορυφή του Γράμμου και
συνέχισε να κινείται στα νώτα των δυνάμεων του ΔΣΕ, απειλώντας το σύνολό
τους με περικύκλωση, η δε Ι Μεραρχία και η ΙΙΙ Καταδρομών διέσπασαν την
εχθρική άμυνα στον κεντρικό τομέα.
Οι Καταδρομείς στις 12.20 της
28ης Αυγούστου είχαν κυριεύσει και τη Σκίρτση, κόβοντας στα δυό την
κομμουνιστική διάταξη. Ύστερα από την εξέλιξη αυτή τα θλιβερά
υπολείμματα του ΔΣΕ άρχισαν να αποσύρονται στην Αλβανία, για να μην
κυκλώθούν. Στις 30 Αυγούστου το Κάμενικ έπεσε αμαχητί. Ήταν η τελευταία
επιτυχία. Ο πόλεμος είχε τελειώσει.
Οι απώλειες του Ελληνικού
Στρατού (ΕΣ) ήταν ελαφρές και έφτασαν στους 243 νεκρούς (15 αξιωματικοί)
και 1452 τραυματίες και τους 11 αγνοούμενους. Δεν υπέστη λοιπόν ο ΕΣ
τις συντριπτικές απώλειες που αναφέρουν σύγχρονοι ιστορικοί, με
συγκεκριμένη οπτική. Από την άλλη πλευρά οι νεκροί έφτασαν τους 922 και
οι αιχμάλωτοι τους 950 περίπου.
Οι υπόλοιποι, περί τους 5.000
διέφυγαν στην Αλβανία. Πλούσια ήταν και τα λάφυρα του ΕΣ. Συνολικά
κυριεύτηκαν 17 ορειβατικά, 15 αντιαεροπορικά και 8 αντιαρματικά
πυροβόλα, στο σύνολο ουσιαστικά του εναπομείναντος πυροβολικού του ΔΣΕ,
670 πολυβόλα και οπλοπολυβόλα, 57 αυτόματα, 2.598 τυφέκια, 221 όλμοι –
10 των 120 χιλ. και οι υπόλοιποι των 81, 60 και 50 χιλ. – 4 φορητοί
αντιαρματικοί εκτοξευτές PIAT και τόνοι πυρομαχικών.
ΕΜΒΑΤΗΡΙΟΝ ΓΡΑΜΜΟΥ!
Αντηχεί ο Γράμμος τα τραγούδια.
Ξημερώνει η Λευτεριά.
Ξανανθίζουν πάλι τα λουλούδια
και φυτρώνουν δάφνινα κλαδιά.
