Ο διοικητής του ουκρανικού σώματος Αζόφ, Ντένις Προκόπενκο, προειδοποιεί ότι τα ρωσικά τανκς είναι πλέον πιο δύσκολο να εξουδετερωθούν. Αυτή η εξέλιξη δεν βασίζεται σε κάποια επαναστατική νέα θωράκιση, αλλά στην υιοθέτηση συμπληρωματικών μέσων και μεθόδων προστασίας και σε καλύτερη τακτική συνεργασία στα πλαίσια της λογικής των συνδυασμένων όπλων. Τα οχήματα αρχίζουν και λαμβάνουν θωράκιση ERA, ιδιαίτερα στα πλευρά και στα τμήματα εκείνα του άρματος που παλαιότερα ήταν λιγότερο προστατευμένα. Οι πρώτοι αυτοσχέδιοι «κλωβοί» αντικαθίστανται επίσης από καλύτερα σχεδιασμένες δομές, που μερικές φορές τοποθετούνται απευθείας στο εργοστάσιο. Η λειτουργία τους είναι να προκαλούν την έκρηξη των κοίλων γομώσεων που μεταφέρουν τα FPV drones πριν αυτά φτάσουν στην κύρια θωράκιση.
Ορισμένα άρματα μάχης είναι επίσης εξοπλισμένα με το ενεργό σύστημα προστασίας Arena-M. Αυτό ανιχνεύει την απειλή και εκτοξεύει αντίμετρα πυρομαχικά “κασέτας” για να αναχαιτίσει ρουκέτες, αντιαρματικά πυραύλους και ορισμένα drones. Μετά από τις πρώτες αναφορές από το μέτωπο, η Ρωσία φαίνεται να εξετάζει την αύξηση του αριθμού των εκτοξευτών της ανά άρμα από 12 σε 36. Μηχανικές ή ηλεκτρομαγνητικές συσκευές αποναρκοθέτησης συμπληρώνουν αυτή την προστασία, ενεργοποιώντας νάρκες πριν περάσει το όχημα. Ωστόσο, η σημαντικότερη εξέλιξη είναι τακτική χρήση των αρμάτων μάχης. Το ρωσικό πεζικό προσπαθεί να διεισδύσει στις θέσεις των ουκρανικών χειριστών drones, ενώ το πυροβολικό χτυπά τις ζώνες εκτόξευσης τους. Τα τεθωρακισμένα μπορούν στη συνέχεια να επιτεθούν σε πολλαπλά κύματα: το πρώτο αναγκάζει τους αμυνόμενους να εξαντλήσουν τα drones και τα αντιαρματικά πυρομαχικά τους, ενώ το επόμενο εκμεταλλεύεται την εξάντλησή τους. Σε ένα και μόνο επεισόδιο, μια ουκρανική μονάδα φέρεται να χρησιμοποίησε περίπου 125 FPV drones για να σταματήσει μόλις δύο ή τρία ρωσικά άρματα μάχης. Αυτός ο αριθμός υπογραμμίζει τα όρια μιας άμυνας που βασίζεται κυρίως σε αυτά: δεν φτάνουν όλα στον στόχο, οι παρεμβολές και οι σύγχρονες μέθοδοι προστασίας μειώνουν την αποτελεσματικότητά τους, ενώ τα αποθέματα πρέπει να αναπληρώνονται γρήγορα.
Το ρωσικό άρμα δεν έχει λοιπόν γίνει άτρωτο από την μια στιγμή στην άλλη. Απλώς απαιτούνται περισσότερα drones, διαδοχικές επιθέσεις ή ισχυρότερα αντιαρματικά όπλα για να επιτευχθεί το ίδιο αποτέλεσμα. Η ιδέα ότι τα drones έχουν καταστήσει τα τεθωρακισμένα ξεπερασμένα αποδεικνύεται για άλλη μια φορά πρόωρη: η Ρωσία μαθαίνει από τις απώλειές της και μετατρέπει σταδιακά αυτά τα μαθήματα σε μαζικές λύσεις παραγωγής.
Είναι φανερό πως όσοι έσπευσαν να προεξοφλήσουν τον θάνατο του άρματος μάχης έπεσαν για μια ακόμη φορά έξω. Κάθε τεχνολογική εξέλιξη έχει και το αντίμετρο της και απομένει απλά για κάποιον μαχόμενο που σκέφτεται στοιχειωδώς έξυπνα να το υιοθετήσει. Είναι θέμα χρόνου ο ελιγμός να επανέλθει στο πεδίο της μάχης ως κυρίαρχος παράγοντας που κρίνει το αποτέλεσμα μιας σύγκρουσης. Εννοείται πως και αυτός ακόμη θα χρειαστεί εξέλιξη και νέα οργανωτικά σχήματα. Στα καθ’ ημάς αυτό σημαίνει πως ο Ε.Σ οφείλει να συνεχίσει να επενδύει στην ενίσχυση του αρματικού του δυναμικού, υιοθετώντας τα σχετικά αντίμετρα που προσφέρει η τεχνολογική εξέλιξη και προχωρώντας στις δομικές εκείνες αλλαγές που θα επιτρέψουν την μεγιστοποίηση της δράσης του Όπλου των ΤΘ.
Δυστυχώς αυτό το τελευταίο δεν φαίνεται να συμβαίνει…Κατά τα φαινόμενα ο Ελληνικός Στρατός προχωρά σε συρρίκνωση των οροφών του αρματικού του δυναμικού, απαξιώνοντας ακόμα και σύγχρονα άρματα που διάθετει στο δυναμικό του όπως είναι τα Leopard 2 A4. Και αυτό σε πείσμα των διδαγμάτων που ανακύπτουν από τις σύγχρονες συρράξεις, που υπογραμμίζουν την ανάγκη παράθεσης μεγάλου αριθμού μέσων, άρα και αρμάτων μάχης, τόσο για επίτευξη τοπικής έστω αριθμητικής υπεροχής όσο και για αντικατάσταση των απωλειών μάχης. Κάθε μέσο, όσο παλιό ή παρωχημένο και αν φαίνεται, διατηρεί την χρησιμότητα του και επιβάλλεται να συντηρείται, να επισκευάζεται και να εκσυγχρονίζεται επιμελώς. Και για να το θέσουμε απλουστευτικά, θα έρθει η στιγμή που θα αναφωνήσουν κάποιοι “καλύτερα άρματα των δεκαετιών του ’50 και του ’60, παρά καθόλου άρματα!”.
